Een nieuw jaar begint met goede voornemens en beste wensen. De wens waar het in dit stuk over gaat is klein, concreet en haalbaar: het betere personeelsgesprek. Afgelopen jaren in de OR kwam het functioneringsseizoen steeds aan de orde: Van de standaard +/- score in het eerste jaar bij beginnende collega’s -dat niet de bedoeling is- tot en met de hoeveelheid collega’s die bij een gesprek zitten. Is het gesprek dan gelijkwaardig? Het gaat vaak wat anders dan in de CAO Rijk voorzien is. Elk jaar hoort de OR opnieuw hoe de praktijk afwijkt van wat de afspraken zijn en het is dan te laat om het nog anders te doen. Dit jaar kan dat anders.

Laat het personeelsgesprek echt gaan over functioneren en ontwikkelen! Voor de VDBZ zijn competentie-ontwikkeling zoals taalvaardigheden en interculturele sensitiviteit essentieel voor excellente diplomatie. Dat is wat deze tijd van diplomaten vraagt. Wat ontwikkelen betreft, zijn de bezuinigingen op het taalbeleid een aderlating voor een ministerie waarin menselijk kapitaal doorslaggevend is. Het is opvallend dat de vraag wie welke taalcursus op welk niveau mag volgen niet neergelegd is waar deze hoort, namelijk in het personeelsgesprek. De veelgehoorde klacht dat collega’s een cursus starten en deze vervolgens niet afmaken, kan eigenlijk alleen bestaan als die taalcursus geen onderdeel heeft uitgemaakt van de afspraken in het personeelsgesprek. Het is opvallend dat juist op dit punt een organisatiebelang niet in de handen wordt gelaten van medewerker en leidinggevende. Hebben zij niet het beste zicht op reden voor het volgen van een taalcursus, de inzet van tijd voor de afronding en het nut ervan in functie of vervolgstap?

Juist nu het bevorderingskader is losgelaten, zou er minder druk op het personeelsgesprek hoeven te staan in verband met de ronde. Nu de verantwoordelijkheid (en het risico) van bevordering bij de vacaturehouder ligt, kan het gesprek tussen leidinggevende en medewerker meer gaan over het hier en nu, de persoonlijke ontwikkeling en vervolgstappen. Als je dit doordenkt, dan zou je misschien ook kunnen komen tot een andere timing van het personeelsgesprek. Waarom nu nog de noodzaak om het personeelsgesprek te voeren in de drukste periode van het jaar? De essentie is dat het gesprek jaarlijks plaatsvindt, misschien niet per se in maart en april. Een moment dat voor medewerker en leidinggevende het beste uitkomt en beiden ook echt de tijd en ruimte hebben voor reflectie. Zijn we nu niet bezig met zelf opgelegde werkdruk?

Kortom kleine, concrete en haalbare stappen zijn mogelijk voor een beter personeelsgesprek in 2026.