Afgelopen week spraken we tijdens onze periodieke bijeenkomst met de Secretaris-Generaal over de onzekerheden van de toekomst, variërend van de opeenvolgende taakstellingen, de FBS, de verhuizing naar de Hoftoren in 2033 en de (geo-) politiek als zodanig. Het was een open uitwisseling van zorgen en ideeën om te bepalen welke koers BZ kan varen in een context die zo sterk in beweging is.

In die context vindt ook een extern onderzoek door de Bestuurder plaats naar de vraag of een structuurwijziging van BZ nodig is om mee te kunnen bewegen met de eisen van de huidige tijd. De OR zal volgende week met het onderzoeksteam spreken en moedigt andere collega’s aan eveneens input te geven voor een toekomstbestendig BZ. Samen kunnen we meer dan alleen.

Voor de FBS bespraken we dat er bij collega’s behoefte is aan transparantie en voorspelbaarheid van de geldende regels. Daartoe zijn we overeengekomen dat eventuele nieuwe voorstellen voor wijzigingen tijdig bij de OR neergelegd worden, zodat er voldoende tijd is die goed te beoordelen en te communiceren aan medewerkers.

Tijdens onze bijeenkomst spraken we ook over de plannen voor de Hoftoren. Het gaat weliswaar nog 7 jaar duren voordat we de Rijnstraat kunnen inruilen, maar de komende 2 jaar zijn wel cruciaal om de juiste keuzes te maken voor toegankelijkheid, duurzaamheid, veiligheid en gebruiksvriendelijkheid van het nieuwe gebouw. Het is fijn dat er in dat gebouw ruimte komt voor collega’s van alle delen van onze organisatie, waarbij er aandacht is voor de bezettingsgraad. In de tussentijd is het belangrijk aandacht te houden voor de werksfeer en gebruiksvriendelijkheid van de Rijnstraat, Terminal Zuid en de posten. Een goede werkplek is een voorwaarde voor soepele en effectieve samenwerking.

Oktober was Rijksbreed eveneens de maand van de weerbaarheid. Ook internationaal kreeg dit onderwerp veel aandacht, onder meer door de opzienbarende speech van de opperbevelhebber van de NAVO die zich uitsprak over de manier waarop eventuele buitenlandse agressie beantwoord zal worden. Preventie is en blijft de eerste verdedigingslinie. Informatie vanuit verschillende bronnen meewegen en combineren eveneens.

In oktober stond ook de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie middenin de publieke en politieke belangstelling. De mogelijkheden en uitdagingen voor BZ zijn divers en BZChat biedt goede mogelijkheden het werk anders in te richten. Met de komst van AI neemt ook het aantal mogelijkheden voor fraude en beïnvloeding van de publieke opinie toe. Om de risico’s van fraude met behulp van AI te beperken, werd Rijksbreed het belang van ‘verantwoorde twijfel’ benadrukt. Dat wil zeggen dat het bij een vermoeden van fraude belangrijk is te pauzeren, te verifiëren en indien nodig te escaleren bij (serieuze) vermoedens van fraude.

Voor de werkvloer betekent dit dat leidinggevenden een belangrijke rol spelen bij het creëren van een sfeer waarin genoeg gelegenheid is voor twijfel en tegenspraak, ook als er sprake is van hoge werkdruk, grote belangen of gevoelige dossiers. Hiertoe is het belangrijk de noodzaak van twijfel en onzekerheid te adresseren in onboardingscursussen, leiderschapstrainingen en crisisplannen. Twijfel en onzekerheid zijn daarmee geen gebreken, maar belangrijke sleutels om de benodigde informatie te ontsluiten en met elkaar in verband te brengen.

Met het vallen van de blaadjes, wensen we iedereen de ruimte toe om te twijfelen, om verschillende gedachtes uit te wisselen en om daarmee samen tot nieuwe inzichten te komen. De enige constante in onze organisatie is verandering. Verandering is een onlosmakelijk onderdeel van de route naar vernieuwing.